Πόσο επίκαιρο μπορεί να είναι για την Ευρώπη της κρίσης και την Ελλάδα της ύφεσης ένα βιβλίο για τη Λισαβόνα και τον μεγάλο σεισμό του 1755; Tο βιβλίο του δημοσιογράφου και συγγραφέα Νίκολας Σρέιντι μας αφορά γιατί αναδεικνύει δύο καίρια ζητήματα για τη σύγχρονη Ευρώπη:
α) Το στοιχείο της κρίσης ως μοχλό πίεσης και αφορμή προοδευτικών αλλαγών
β) Τη σημασία της αποτελεσματικής ηγεσίας σε περίοδο κρίσης.
Ο Σρέιντι θεωρεί τον σεισμό της Λισαβόνας εμβληματικό γεγονός, επειδή πρωτίστως πυροδοτεί μια σειρά επιστημονικών και φιλοσοφικών συζητήσεων που θέτουν υπό αμφισβήτηση τις κρατούσες θεωρίες εκείνης της εποχής για τον άνθρωπο, τον θεό και τη φύση. Η αμφισβήτηση εκείνη συνέβαλε στη διάδοση των ιδεών του Διαφωτισμού στην Ευρώπη. Στα πρώτα κεφάλαια του βιβλίου, ο συγγραφέας περιγράφει το «χρονικό της προαναγγελθείσας παρακμιακής πορείας» της Πορτογαλίας όπως αυτό διαμορφώνεται μέσα από την ιστορική αναδρομή και το κοινωνικό πορτρέτο μιας χώρας που έχει επαναπαυθεί στον πλούτο των αποικιακών της κτήσεων. Για τον Σρέιντι, η άλλη όψη της ευημερίας που προσέφερε στη χώρα το εμπόριο, η μονοπώληση του θαλάσσιου δρόμου προς την Ασία τον 16ο αιώνα όσο και η μετέπειτα αποκλειστική εκμετάλλευση των κοιτασμάτων χρυσού της Βραζιλίας, ήταν η «χαμένη ευκαιρία» των Πορτογάλων να καλλιεργήσουν αστικό ήθος και να αξιοποιήσουν την ευρωστία τους αναθεωρώντας την ιεράρχηση των προτεραιοτήτων τους, ώστε να ωφεληθούν μακροπρόθεσμα.
